Blockchaintechnologie wordt gezien als het volgende grote ding. Sommigen zeggen dat de impact van deze nieuwe technologie op ons dagelijks leven vergelijkbaar is met de impact van internet. Weet je nog hoe internet in de jaren 90 was? Ook al was het lastig te gebruiken en werd het pas net zichtbaar in het dagelijks leven, het had toen al alle kenmerken die het internet vandaag tot zo’n krachtpatser maken.

Datzelfde geldt voor blockchaintechnologie. Hoewel de technologie nog in de kinderschoenen staat, heeft ze de potentie om de wereld te veranderen. Waarom? Omdat ze de manier waarop we handelen gaat veranderen.

In 2008 plaatste een tot op heden anonieme internetgebruiker op een cryptografieforum een nieuwe mogelijke manier om transacties te doen. Hij wilde een nieuwe, transparante valuta creëren op basis van cryptografie: cryptovaluta. Zijn paper was het begin van wat we nu bitcoin en blockchaintechnologie noemen. De blockchain is de onderliggende technologie van de bitcoin en heeft veel bredere toepassingen dan cryptovaluta alleen. Maar omdat de aard van transacties voor geld veel eenvoudiger is, is het logisch dat het daar begon.

Blockchain uitgelegd

Wat is de blockchain nu eigenlijk? De blockchain is niets meer (of minder) dan een technologische innovatie. Een innovatie die de potentie heeft om veel aspecten van ons leven te veranderen. In essentie neemt ze de behoefte aan een derde partij bij een transactie weg. Op basis van wiskunde en rekenkracht stelt ze haar gebruikers in staat om alle transacties van alle deelnemers te overzien.

De blockchain kun je uitleggen met de analogie van een boek. Begin op de eerste bladzijde van het boek en schrijf de transacties op die je wilt bijhouden. De bladzijde staat voor een blok. Omdat de bladzijden in een boek genummerd zijn, vormen ze een reeks. Zo zijn ook de blokken in een blockchain aan elkaar gekoppeld. Elk blok verwijst terug naar zijn voorganger, net zoals de volgende bladzijde in een boek naar de vorige verwijst. Het mooie van een blockchain is echter dat, dankzij slimme netwerkprotocollen, iedereen in het netwerk altijd een actuele kopie van ‘het boek’ heeft, en dat er als bij toverslag bladzijden kunnen worden toegevoegd.

Doordat je elke transactie tot op dat moment kunt zien, is het vrijwel onmogelijk om transacties die daarna komen te misleiden of te vervalsen. Naast dit kenmerk van gedistribueerd vertrouwen is de informatie erop anoniem. Daarnaast stelt de technologie mensen in staat om transacties direct uit te voeren. Met de kracht van programmeren kan de transactie automatisch worden gevalideerd zodra aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Ten slotte zijn de kosten om de technologie te onderhouden een stuk lager, dankzij het gedistribueerde karakter. Iedereen draagt een deel van de last.

Een voorbeeld hiervan komt van ING; zij werken momenteel aan een systeem dat de blockchain gebruikt om de papieren verificatie die bij een simpele transactie tussen koper en verkoper hoort, overbodig te maken.

De blockchain heeft dus een aantal bepalende kenmerken die haar onderscheiden van de huidige manier waarop transacties worden afgehandeld:

  • Er is geen enkele partij die de transacties beheert
  • Het systeem is volledig transparant, iedereen kan alles zien
  • Het gedistribueerde karakter schermt het netwerk effectief af tegen single points of failure of kritieke aanvallen
  • Het is anoniem (voor zover mogelijk in deze tijd)
  • Het is vrijwel direct en kent of respecteert geen grenzen
  • De kosten zijn relatief laag

Huidige en mogelijke toepassingen

Zoals gezegd inspireert de technologie van de blockchain velen en er is veel beweging in het vakgebied. Elke nieuwe technologie moet natuurlijk heel eenvoudige en kostenefficiënte toepassingen hebben om ervoor te zorgen dat ze doorsijpelt. Dus welke andere toepassingen komen er, naast bitcoin en andere cryptovaluta?

  • Smart money/contracts: nu al een mogelijke evolutie van valuta zoals de bitcoin. Geld zo programmeren dat het weet aan wie het toebehoort. Denk aan een sportweddenschap: het geld is zo geprogrammeerd dat het automatisch naar partij A gaat als hun team wint, of naar partij B als het andersom is. Smart contracts werken hetzelfde, maar staan voor goederen in plaats van geld.
  • Identiteitsbeheer: er zijn toepassingen die de blockchain gebruiken om gevoelige gegevens tussen partijen uit te wisselen. Een voorbeeld is de app Dappre. Die biedt gebruikers een centraal contactenregister en stelt hen in staat hun contactgegevens te delen via de blockchain.
  • Transacties in het algemeen: mogelijk alle transacties waarbij het van waarde is om te weten wie wat bezit. Denk aan woningbezit, certificaten, aandelenhandel enzovoort.

Blik op de toekomst

De vraag die natuurlijk blijft, is: wat betekent dit? De implicaties zijn potentieel enorm, maar de technologie zit momenteel nog in haar technologische fase. Mensen, bedrijven en overheden proberen uit te vinden wat wel en niet werkt. Onderweg lossen ze de kinderziektes op die bij een opkomende technologie horen.

Vrijwel iedereen komt in de een of andere vorm in aanraking met blockchaintechnologie. Je verdiepen in wat er in het vakgebied speelt, is dan ook verstandig. Bedrijven kunnen besluiten om deel te nemen aan de ontwikkeling van de blockchain. Dat betekent een actieve rol spelen in een blockchain: transacties uitvoeren en valideren en het systeem verbeteren. De huidige rol van een bedrijf kan ook worden vervangen door blockchaintechnologie. Denk aan een bank die transacties faciliteert en mogelijk overbodig wordt zodra de toepassing van blockchaintechnologie wijdverbreid is. Veel partijen die mogelijk overbodig worden, zijn nu machtige spelers in hun vakgebied. Ze werken daarom hard om hun plek aan tafel te behouden, door het netwerk te faciliteren of door standaarden te creëren voor de komende jaren. Hoe dan ook, iedereen werkt hard om relevant te blijven.

Wat te doen

Kortom, de blockchain heeft de potentie om niet alleen het domein van bankieren en geld te veranderen, maar elk systeem waarin mensen met elkaar in contact staan en transacties doen. Al deze kunnen, en zullen waarschijnlijk, op de een of andere manier door de blockchain worden ondersteund. De technologie krijgt meer waarde naarmate meer mensen deelnemen. Zowel qua onderhoudskosten (in brede zin) als omdat de behoefte aan alternatieve systemen afneemt.

Er zijn echter nog een aantal hordes te nemen. Ten eerste moet er vertrouwen worden opgebouwd. Mensen, en misschien nog wel meer bedrijven, moeten zich veilig voelen bij het gebruik van blockchaintechnologie. Verder gaan anonimiteit en transparantie niet goed samen. Want bij een volledig transparante blockchain krijgt de anonimiteit een deuk. Informatie kan worden herleid zodra jouw unieke identifier aan je persoon in de echte wereld wordt gekoppeld. Voor dit vraagstuk moet nog een oplossing worden gevonden, wat betekent dat als deelnemers zowel anonimiteit als volledige transparantie willen, er nog veel werk te verzetten is dat kan (en zou moeten) gebeuren.

De technologie kan snel zelfs de minst technologische vakgebieden raken. Managers moeten dus voorbereid zijn en weten dat de wereld snel kan veranderen. Het is mogelijk dat veel instituten, bedrijven en branches hun rollen in de nabije toekomst door elkaar geschud zien. Het management van een bedrijf moet weten hoe dit hun business beïnvloedt. Positief geformuleerd zouden managers zich moeten afvragen: wat kan de blockchain voor hun business betekenen?